نقش کتابخانه ها در تحقیق وپژوهش

چکیده :

در این مقاله ضمن اشاره به اهمیت پژوهش و نقشی که کتابخانه ها خصوصا کتابخانه های عمومی در روند پژوهش ایفامی نمایند،به وظایف کتابخانه ها جهت بستر سازی تحقیقات اشاره گردیده است .درادامه به تغییر نقش کتابداران در محیط کتابخانه های دیجیتالی در مقایسه با کتابخانه های سنتی اشاره شده است . در پایان ضمن اشاره به سیر کتابخانه های الکترونیکی به وظایف کتابداران درمحیط الکترونیکی اشاره گردیده است و اینکه متناسب با رشد فناوری های نوین و ورود این فناوری ها به کتابخانه ها،کتابداران باید مهارتهای خود را در این زمینه  بالا ببرند.

کلید واژه ها:

کتابخانه ها/پژوهش /کتابخانه های سنتی والکترونیکی

 

مقدمه:

هدف از تحقیق،کشف حقیقت است و در این بین کتابخانه ها نقش قابل ملاحظه ای در تامین حداکثر امکانات حقیقت جویی را برای پژوهشگران راستین ایفاد می نمایند .در ابتدای تاسیس هر کتابخانه ای،فعالیت های پژوهشی آن نیز مورد توجه قرار می گیرد قابل ذکر است که تحقیقات و کتابخانه ها یک تاثیر متقابل بر یکدیگر دارند و همانطوری که کتابخانه ها با گرد آوری و سازماندهی و اشاعه اطلاعات نقش موثری در تحقیقات و پیشرفت کشورها ایفاد می نمایند ،کتابخانه ها نیز در تحقیقات و پژوهشهای بشری بی بهره نبوده و در واقع اوج گیری و پیشرفتهای همه جانبه تحقیقات بشری دستمایه ای برای رونق روز افزون کتابخانه ها بوده است .

در یک جامعه علمی  همانند دانشگاه کتابخانه بعنوان قلب آن جامعه عمل می کند و وظیفه خدمت رسانی و هماهنگی بخشهای دیگر آن جامعه رابر عهده دارد.اگر در این جامعه،قلب کارآیی داشته باشد دیگر اعضا نیز به وظایف خود آگاهی داشته و عملکرد بهتری خواهند داشت ودرصورت عدم کارآیی قلب،دیگر اجزاءآن ارگانمیسم نیز  نمی توانند کار خود را به درستی انجام دهند.

اطلاعات در سیاستگذاری ها وتصمیم گیری ها نقش عمده ای دارد ،کتابخانه های نوین با اتکاء به همین اطلاعات است که در جوامع در حا ل تبدیل شدن به مراکز اطلاع رسانی هستند تا بتوان نیاز تحقیقاتی وپژوهشی جامعه را پاسخگو باشند .اهمیت کتابخانه ها و نقش مهم آنها در فراهم آوردن اطلاعات بر کسی پوشیده نیست .سرمایه گذاری در کتابخانه ها بازده مستقیمی بر روند پیشرفت جامعه می گذارد.(حری ،1378)در مورد سرمایه گذاری در امر تحقیقات معتقد است که سرمایه گذاری در امر تحقیق ،سرمایه گذاری برای تولید اطلاعات علمی است، این سرمایه گذاری در خرید متون و منابع مورد نیاز متخصصان و نگهداری و سازماندهی و عرضه صحیح آنها در کتابخانه ها و مراکز اسناد واطلاعا ت تخصصی مربوط یا وابسته به گروهای تخصصی،تحقق می یابد . سرمایه ای که صرف خرید وآماده سازی این متون و منا بع می شود در واقع می تواند نوعی مصروف بالقوه یا باالفعل متخصصان تلقی گرددو آنچه این متخصصان بصورت کتاب ،مقاله و گزارش علمی عرضه می کنند،تولید آنها محسوب می شود .کتابخانه ها با فراهم آوری منابع اطلاعاتی مورد نیاز پژوهشگران،در تولید اطلاعات علمی پژو هشگران نقش عمده ای را ایفا می نمایند.

 

روابط بین تحقیقات

امروزه به علت توجه بیشتر به توسعه و پیشرفت ،پژوهش و تحقیق جایگاه ویژه ای در محافل علمی و فرهنگی به خود اختصاص داده است و کتاب و کتابخانه بعنوان ابزار اساسی پژوهش محسوب می گردند ،زیرا کتابخانه ها با تهیه مواد خام مورد نیاز به ایجاد یک بنای پژوهش کمک می کنند.

 

دیانی (1373)به نقل از (ویلسون،1979)خاطر نشان می کند که تحقیقات به چهار شکل متفاوت در ارتباط می باشند،این چهار شکل عبارتند از :

:( Competitive relation) 1.تحقیقات رقابتی

 تحقیقاتی که با یکدیگر در رقابت مستقیم هستند . محققی ممکن است آگاه باشد که دیگران نیز دست اندر کار تحقیقی با اهداف و روشهای مشابه با تحقیق وی هستند و می کوشند زودتر از دیگران به دانش جدیدی که منافع اقتصادی ،سیاسی و ... کشور ،گروه یا سازمان را تامین می کند ،دست یابند. تعداد این تحقیقات نسبتا زیاد هستند مثل رقابت تحقیقاتی برای دستیابی به قدرت برتر نظامی در دوران جنگ جهانی دوم .