معنای لغوی کتاب درمانی

کتاب­درمانی به‌عنوان برابرنهاده واژه Bibliotherapy انتخاب شده است. واژه Bibliotherapy از 2 واژه Biblio به معنای کتاب و Therapy به معنای درمان  و شفامشتق شده است. کتاب درمانی به زبان ساده یعنی استفاده از خواندن کتاب به منظور روان‌درمانی. کتاب‌هایی که در کتاب‌درمانی استفاده می‌شوند طیف گسترده‌ای دارند؛ شاید آن‌گونه که از نام لاتین کتاب‌درمانی بر می‌آید اولین کتاب‌های مورد استفاده در این حوزه Bibleها یا کتاب‌های مقدس باشند، غیر از اینها از کتاب‌هایی به نام «خودیاری» که معمولا در خارج از جلسه درمان خوانده می‌شود و در مورد خوددرمانی یک بیماری خاص است گرفته تا رمان‌ها و داستان‌های کوتاه، همه اینها می‌توانند در کتاب‌درمانی استفاده شوند.

 

تاريخچه.

 كتاب‌درماني مفهوم جديدي نيست، بر كتيبه سردر كتابخانه شهر باستاني تبس (در سواحل نيل) نوشته شده است: "شفاخانه روح". ارسطو معتقد بود كه ادبيات اثر درماني دارد، همچنين روميان باستان دريافته بودند كه ميان خواندن و درمان ارتباط وجود دارد. يادداشت‌هاي "كالبدشناسي ماليخوليا"اثر رابرت برتون، ارجاعات بسياري را در زمينه كاربرد ادبيات در كاهش آشفتگي‌هاي روحي ارائه كرده است. يكي از قديمي‌ترين پيشينه‌هاي استفاده از كتاب‌درماني در قرون وسطي و در قرن سيزدهم يافت شده است. در بيمارستان المنصور كه در قاهره ساخته شده بود، در طول مراقبت‌هاي پزشكي، خدمات خواندن قرآن توسط روحانيون براي بيماران ارائه مي‌شد . بنجامين راش در سال1810، كتاب خواندن را به‌عنوان بخشي از طرح معالجه بيمار و شيوه‌اي دگرسوگرانه به‌منظور دور نگه‌داشتن ذهن بيماران از آشفتگي پيشنهاد كرد. اثري كه راش منتشر كرد تأثير بسزايي در تمرين‌هاي روان‌پزشكي داشت و موجب شد ارائه خدمات كتابخانه‌اي به بيماران رواني در اواخر قرن نوزدهم به‌طور شگفت‌آوري پيشرفت كند. نخستين همكاري بين كتابداري و روان‌پزشكي در بيمارستان مك‌لين در ويورلي  ماساچوست آغاز شد. در ابتداي ا قرن20 بسياري از پزشكان ]خواندن [كتاب را براي حل مشكلات هيجاني بيماري‌هاي رواني توصيه كردند. افراد برجسته‌اي نظير كارل و ويليام منينگر، كه هر دو پزشك بودند، ضمن اينكه مطالعات پژوهشي باليني را درباره اثربخشي اين‌گونه درمان در مطالعات 5 ساله خود طي دهه 1930 هدايت كردند. در دهه 1970 يكي از نخستين كلاس‌هاي اصول نظري كتاب‌درماني تدريس شد . از اين زمان به بعد روان‌شناسان، مربيان تربيتي، و صاحبان مشاغل مرتبط، به كتاب‌درماني علاقه‌مند شدند تا جايي كه طي ده‌ها سال، مقاله‌هاي متعددي در اين زمينه منتشر شد، اگرچه بسياري از اين مقاله‌ها حاكي از عدم‌اعتماد به اين روش درماني جديد بود، اما تمايل قطعي براي توسعه آن ابراز مي‌شد .